بازار فارکس چیست؟ تعریف ساده، کاربرد و یک مثال واقعی

بازار فارکس (Forex، کوتاه‌شده Foreign Exchange) بازار جهانی تبادل ارزهاست؛ جایی که یک ارز در برابر ارز دیگر خرید و فروش می‌شود. این بازار مکان فیزیکی یا تالار واحدی ندارد و از شبکه‌ای از بانک‌ها، مؤسسات مالی، شرکت‌ها، صندوق‌ها و کارگزاری‌ها تشکیل شده که به‌صورت فرابورس (OTC) با هم معامله می‌کنند.

طبق نظرسنجی سه‌ساله بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی (BIS)، میانگین گردش روزانه این بازار در آوریل ۲۰۲۵ حدود ۹٫۶ تریلیون دلار بوده و آن را به بزرگ‌ترین بازار مالی جهان تبدیل کرده است.

در ایران، فعالیت شرکت‌ها و دفاتر فارکس از سال ۱۳۹۰ از سوی سازمان بورس غیرمجاز اعلام شده و معامله از طریق کارگزاری‌های خارجی هم محدودیت‌های حقوقی و عملی جدی دارد. این مطلب جنبه آموزشی دارد و توصیه سرمایه‌گذاری نیست.

تعریف ساده بازار فارکس

ساده‌ترین راه برای درک فارکس، تصور یک صرافی بسیار بزرگ است. مسافری که پیش از سفر به اروپا دلار را به یورو تبدیل می‌کند، در عمل یک معامله ارزی انجام داده است. فارکس همین تبادل را در مقیاس جهانی، میان بزرگ‌ترین بانک‌ها و شرکت‌ها و بیشتر به شکل الکترونیکی انجام می‌دهد.

هر معامله در این بازار دو طرف دارد. کسی که یورو می‌خرد، هم‌زمان ارز دیگری، مثلاً دلار، را می‌فروشد. به همین دلیل قیمت‌ها به شکل «جفت‌ارز» اعلام می‌شوند و ارزش هر ارز نسبت به ارز دیگر سنجیده می‌شود. این قیمت ثابت نیست و با عرضه و تقاضا دائماً تغییر می‌کند.

فارکس بازاری غیرمتمرکز است. در بورس سهام، معاملات در یک بورس مشخص ثبت می‌شود، اما در فارکس قیمت‌ها از تعامل هزاران فعال بازار در مراکز مالی مختلف شکل می‌گیرد.

طبق داده‌های BIS در سال ۲۰۲۵، حدود ۷۵ درصد معاملات در چهار مرکز انجام شده است: بریتانیا با حدود ۳۸ درصد، ایالات متحده با حدود ۱۹ درصد، سنگاپور با حدود ۱۲ درصد و هنگ‌کنگ با حدود ۷ درصد.

بازار فارکس چطور کار می‌کند

برای فهم سازوکار فارکس باید چند مفهوم پایه را شناخت: جفت‌ارز، نرخ خرید و فروش، پیپ، لات، اهرم و ساعات معامله.

جفت‌ارز و شیوه خواندن قیمت

هر جفت‌ارز دو بخش دارد: ارز پایه (Base) که اول نوشته می‌شود و ارز مظنه (Quote) که دوم می‌آید. برای نمونه، در جفت‌ارز EUR/USD، یورو ارز پایه و دلار آمریکا ارز مظنه است.

اگر قیمت این جفت ۱٫۰۸۵۰ اعلام شود، یعنی هر یک یورو برابر با ۱٫۰۸۵۰ دلار است. بالا رفتن این عدد یعنی یورو در برابر دلار قوی‌تر شده و پایین آمدن آن یعنی یورو ضعیف‌تر شده است.

جفت‌ارزها معمولاً در سه گروه دسته‌بندی می‌شوند:

گروه	تعریف	نمونه‌ها	ویژگی رایج
جفت‌ارزهای اصلی (Majors)	جفت‌هایی که یک طرف آن‌ها دلار آمریکا و طرف دیگر یکی از ارزهای پرمعامله است	EUR/USD، USD/JPY، GBP/USD، USD/CHF	نقدشوندگی بالا و اسپرد معمولاً کمتر
جفت‌ارزهای فرعی (Minors یا Crosses)	جفت‌هایی از ارزهای اصلی که دلار آمریکا در آن‌ها نیست	EUR/GBP، EUR/JPY، GBP/JPY	نقدشوندگی کمتر از جفت‌های اصلی
جفت‌ارزهای اگزوتیک (Exotics)	ترکیب یک ارز اصلی با ارز یک اقتصاد کوچک‌تر یا نوظهور	USD/TRY، USD/ZAR، USD/MXN	اسپرد بیشتر و نوسان معمولاً شدیدتر

دلار آمریکا نقش محوری در این بازار دارد. طبق نظرسنجی BIS در سال ۲۰۲۵، دلار در حدود ۸۹ درصد کل معاملات ارزی یک طرف معامله بوده است.

سهم یورو حدود ۲۹ درصد، ین ژاپن حدود ۱۷ درصد و پوند بریتانیا حدود ۱۰ درصد گزارش شده است. چون هر معامله دو ارز دارد، مجموع این سهم‌ها ۲۰۰ درصد می‌شود.

نرخ خرید، نرخ فروش و اسپرد

در هر لحظه دو قیمت برای یک جفت‌ارز اعلام می‌شود. قیمت فروش یا Bid نرخی است که طرف مقابل حاضر است ارز پایه را از شما بخرد، و قیمت خرید یا Ask نرخی است که حاضر است آن را به شما بفروشد.

اختلاف این دو قیمت «اسپرد» نام دارد و بخشی از هزینه معامله است. اسپرد در جفت‌های پرمعامله و ساعات پرحجم معمولاً کمتر است و هنگام انتشار اخبار مهم یا در ساعات کم‌حجم ممکن است به‌شدت افزایش پیدا کند.

در بسیاری از پلتفرم‌ها نمودار به‌طور پیش‌فرض با قیمت Bid رسم می‌شود، اما موقعیت فروش با قیمت Ask بسته می‌شود. به همین دلیل وقتی اسپرد ناگهان باز می‌شود، حد ضرر یک معامله فروش ممکن است فعال شود، در حالی که نمودار هرگز به آن سطح نرسیده است.

پیپ و لات

پیپ (Pip) واحد استاندارد تغییر قیمت در فارکس است. در بیشتر جفت‌ارزها، یک پیپ برابر با رقم چهارم بعد از ممیز، یعنی ۰٫۰۰۰۱، است. در جفت‌هایی که ین ژاپن ارز مظنه است، یک پیپ رقم دوم بعد از ممیز، یعنی ۰٫۰۱، است.

بسیاری از پلتفرم‌ها رقم پنجم را هم نشان می‌دهند که به آن «پیپت» یا کسری از پیپ می‌گویند.

لات (Lot) واحد اندازه معامله است. یک لات استاندارد معمولاً برابر با ۱۰۰ هزار واحد از ارز پایه است. لات کوچک (Mini) ۱۰ هزار واحد و لات خرد (Micro) هزار واحد است.

ارزش هر پیپ به اندازه لات بستگی دارد. برای نمونه، در جفت EUR/USD و با یک لات استاندارد، هر پیپ تغییر قیمت تقریباً ۱۰ دلار سود یا زیان ایجاد می‌کند.

این عدد ۱۰ دلار برای همه جفت‌ها درست نیست، چون ارزش پیپ به ارز مظنه محاسبه می‌شود. در USD/JPY هر پیپ یک لات استاندارد ۱۰۰۰ ین است و ارزش دلاری آن با نرخ روز تغییر می‌کند؛ در نرخ ۱۵۰ حدود ۶٫۷ دلار. تخمین زیان همه جفت‌ها با همان ۱۰ دلار، اشتباه رایج تازه‌کارهاست.

اهرم و مارجین

اهرم (Leverage) امکانی است که کارگزار می‌دهد تا معامله‌گر با سپردن بخش کوچکی از ارزش معامله، موقعیتی بزرگ‌تر باز کند. این سپرده «مارجین» یا وجه تضمین نام دارد. با اهرم ۱ به ۳۰، برای معامله‌ای به ارزش ۳۰ هزار دلار حدود هزار دلار مارجین لازم است.

اهرم سود و زیان را به یک نسبت بزرگ می‌کند؛ یعنی تغییری کوچک در قیمت می‌تواند بخش بزرگی از سرمایه حساب را از بین ببرد.

اگر زیان معامله از حدی بیشتر شود و مارجین کافی در حساب نماند، کارگزار ابتدا هشدار «مارجین کال» می‌دهد و در صورت ادامه زیان، موقعیت را به‌طور خودکار می‌بندد. به همین دلیل نهادهای ناظر در بسیاری از کشورها سقف اهرم را برای مشتریان خرد محدود کرده‌اند.

برای نمونه، اتحادیه اروپا از طریق مقررات سازمان اوراق بهادار و بازارهای اروپا (ESMA) از سال ۲۰۱۸ سقف اهرم برای مشتریان خرد را در جفت‌ارزهای اصلی ۱ به ۳۰ و در سایر جفت‌ارزها ۱ به ۲۰ تعیین کرده است.

ساعات کار بازار

فارکس از ابتدای هفته کاری تا پایان آن به‌صورت ۲۴ ساعته فعال است و در تعطیلات آخر هفته عملاً بسته است، چون با بسته شدن یک مرکز مالی، مرکز دیگری فعال می‌شود. چهار جلسه معاملاتی اصلی را به نام سیدنی، توکیو، لندن و نیویورک می‌شناسند.

حجم معاملات معمولاً در ساعاتی که جلسه لندن و نیویورک هم‌پوشانی دارند بیشتر از سایر ساعات است. این هم‌پوشانی به وقت تهران در زمستان حدود ۱۶:۳۰ تا ۲۰:۳۰ و در تابستان حدود ۱۵:۳۰ تا ۱۹:۳۰ است.

علت این جابه‌جایی آن است که ایران از سال ۱۴۰۲ ساعت رسمی را تغییر نمی‌دهد، اما بریتانیا و آمریکا هنوز سالی دو بار و در تاریخ‌های متفاوت ساعت را جابه‌جا می‌کنند. جدول جلسه‌ها در منابع خارجی هم معمولاً به وقت گرینویچ یا نیویورک است و تبدیل آن بدون توجه به این نکته، یک ساعت خطا می‌دهد.

انواع معامله در بازار فارکس

آنچه در رسانه‌ها فارکس نامیده می‌شود، معمولاً معاملات خرد در کارگزاری‌های آنلاین است. اما بازار ارز ابزارهای متنوع‌تری دارد که بیشتر برای مدیریت ریسک و تأمین مالی بین‌المللی به کار می‌روند. جدول زیر ابزارهای اصلی را بر اساس داده‌های BIS در آوریل ۲۰۲۵ نشان می‌دهد:

ابزار	توضیح	کاربر اصلی
معامله نقدی (Spot)	خرید و فروش ارز با نرخ فعلی و تسویه معمولاً ظرف دو روز کاری؛ گردش روزانه حدود ۳ تریلیون دلار و حدود ۳۱ درصد کل بازار	بانک‌ها، شرکت‌ها، صندوق‌ها، معامله‌گران
قرارداد سلف یا آتی خارج از بورس (Outright Forward)	توافق امروز برای تبادل ارز در تاریخی مشخص در آینده با نرخ از پیش تعیین‌شده	واردکنندگان و صادرکنندگان برای پوشش ریسک
سوآپ ارزی (FX Swap)	ترکیب یک معامله نقدی و یک معامله سلف در جهت مخالف؛ بزرگ‌ترین بخش بازار از نظر حجم	بانک‌ها و مؤسسات برای مدیریت نقدینگی ارزی
اختیار معامله ارز (FX Option)	حق، و نه تعهد، خرید یا فروش ارز با نرخ معین در آینده	شرکت‌ها و نهادهای مالی برای پوشش ریسک
قرارداد مابه‌التفاوت (CFD) روی ارز	معامله روی تغییر قیمت جفت‌ارز بدون تحویل واقعی ارز، معمولاً همراه با اهرم	معامله‌گران خرد از طریق کارگزاری‌های آنلاین

معامله‌گر خرد در بیشتر کارگزاری‌های آنلاین ارز واقعی دریافت نمی‌کند و فقط روی تغییر قیمت با کارگزار قرارداد می‌بندد. در بعضی مدل‌ها، کارگزار خودش طرف مقابل معامله مشتری است و این موضوع می‌تواند تعارض منافع ایجاد کند.

چه کسانی در بازار فارکس فعال‌اند

• بانک‌های بزرگ: بخش عمده معاملات میان آن‌ها انجام می‌شود و نقش بازارساز را دارند.
• بانک‌های مرکزی: برای مدیریت ذخایر ارزی و اجرای سیاست پولی وارد بازار می‌شوند.
• شرکت‌های تجاری: برای پرداخت و دریافت ارزی و پوشش ریسک نرخ ارز.
• صندوق‌های سرمایه‌گذاری: برای خرید دارایی خارجی و مدیریت ریسک ارزی سبد.
• معامله‌گران خرد: از طریق کارگزاری‌های آنلاین؛ سهم این گروه از کل گردش بازار کوچک است.

کاربردهای بازار فارکس

بازار ارز پیش از هر چیز زیرساخت اقتصاد جهانی است و بدون آن، تجارت میان کشورهایی با پول متفاوت عملاً ممکن نبود. مهم‌ترین کاربردهای آن:

1. تسهیل تجارت بین‌المللی: شرکتی در آلمان که از ژاپن قطعه می‌خرد، باید یورو را در بازار ارز به ین تبدیل کند.
2. پوشش ریسک ارزی (Hedging): صادرکننده‌ای که سه ماه دیگر درآمد دلاری دریافت می‌کند، می‌تواند با قرارداد سلف، نرخ تبدیل را از امروز ثابت کند تا از کاهش ارزش دلار در این مدت آسیب نبیند.
3. سرمایه‌گذاری بین‌المللی: خرید سهام، اوراق قرضه یا املاک در کشورهای دیگر مستلزم تبدیل ارز است.
4. اجرای سیاست پولی: بانک‌های مرکزی با خرید و فروش ارز، ذخایر خود را مدیریت می‌کنند و گاهی برای اثرگذاری بر ارزش پول ملی وارد بازار می‌شوند.
5. سفر و انتقال پول: نرخ‌هایی که صرافی‌ها و بانک‌ها برای مسافران و حواله‌های بین‌المللی اعلام می‌کنند، در نهایت از نرخ‌های این بازار گرفته می‌شود.
6. سفته‌بازی: بخشی از فعالان، از بانک‌ها تا صندوق‌ها و افراد، تلاش می‌کنند از تغییر نرخ ارزها سود بگیرند. این کاربرد پرریسک‌ترین بخش ماجراست.

یک مثال ساده از محاسبه سود و زیان

این مثال فرضی و فقط برای فهم سازوکار محاسبه است. فرض کنید جفت‌ارز EUR/USD با نرخ ۱٫۰۸۵۰ معامله می‌شود و معامله‌گری یک لات استاندارد، یعنی ۱۰۰ هزار یورو، خریداری می‌کند.

ارزش اسمی این موقعیت حدود ۱۰۸ هزار و ۵۰۰ دلار است. با اهرم ۱ به ۳۰، مارجین لازم حدود ۳ هزار و ۶۰۰ دلار می‌شود.

• اگر نرخ به ۱٫۰۸۷۰ برسد، قیمت ۲۰ پیپ بالا رفته و سود تقریبی، بدون احتساب هزینه‌ها، ۲۰۰ دلار است.
• اگر نرخ به ۱٫۰۸۳۰ برسد، قیمت ۲۰ پیپ پایین آمده و زیان تقریبی ۲۰۰ دلار است.
• اگر نرخ ۱ درصد، یعنی حدود ۱۰۸ پیپ، خلاف جهت معامله حرکت کند، زیان حدود هزار و ۸۵ دلار است که تقریباً ۳۰ درصد مارجین سپرده‌شده را از بین می‌برد.

یک مثال واقعی: شوک فرانک سوئیس در ژانویه ۲۰۱۵

یکی از مستندترین رویدادهای تاریخ بازار ارز، تصمیم بانک ملی سوئیس در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۵ است. این بانک از ۶ سپتامبر ۲۰۱۱ حداقل نرخ ۱٫۲۰ فرانک به ازای هر یورو را تعیین کرده بود و برای حفظ آن در بازار مداخله می‌کرد.

هدف این بود که ارزش فرانک از این حد بالاتر نرود تا به صادرات سوئیس آسیب نرسد. معامله‌گران زیادی در سراسر دنیا با این فرض معامله می‌کردند که این کف قیمتی حفظ خواهد شد.

با تضعیف پیوسته یورو در هفته‌های اول ژانویه ۲۰۱۵، حفظ این کف به مداخله‌های بسیار بزرگ نیاز داشت. بانک ملی سوئیس در ۱۵ ژانویه ناگهان اعلام کرد که دیگر از حداقل نرخ دفاع نمی‌کند و هم‌زمان نرخ بهره سپرده‌ها را به منفی ۰٫۷۵ درصد کاهش داد.

طبق گزارش‌ها، ظرف چند دقیقه ارزش فرانک در برابر یورو تا حدود ۴۰ درصد بالا رفت و بعد بخشی از این جهش جبران شد. پیامدهای این رویداد برای بازار خرد فارکس چشمگیر بود:

• شکاف قیمتی آن‌قدر بزرگ بود که بسیاری از دستورهای حد ضرر با قیمت‌های بسیار بدتر از قیمت تعیین‌شده اجرا شدند و برخی مشتریان با موجودی منفی روبه‌رو شدند.
• کارگزار آمریکایی FXCM حدود ۲۲۵ میلیون دلار زیان کرد، از الزامات سرمایه نظارتی فاصله گرفت و برای ادامه فعالیت، از شرکت Leucadia وامی حدود ۳۰۰ میلیون دلار با بهره ۱۰ درصد دریافت کرد.
• شاخه بریتانیایی کارگزاری Alpari در همان روزها اعلام ورشکستگی کرد و تحت اداره مدیر تصفیه قرار گرفت.

درس اصلی این مثال این است که حتی در جفت‌ارزهای پرمعامله، رویدادهای ناگهانی می‌توانند قیمت را در چند دقیقه به‌شدت جابه‌جا کنند. حد ضرر همیشه با قیمت دلخواه اجرا نمی‌شود و سلامت مالی خود کارگزار هم بخشی از ریسک معامله‌گر است.

پس از این رویداد، نهادهای ناظر در اروپا به سمت الزام کارگزاران به «محافظت در برابر موجودی منفی» برای مشتریان خرد رفتند که بخشی از مقررات ESMA در سال ۲۰۱۸ شد.

ریسک‌های بازار فارکس

بزرگ و نقدشونده بودن فارکس به معنی کم‌خطر بودن آن برای معامله‌گر خرد نیست. ESMA در توضیح مقررات سال ۲۰۱۸ اعلام کرد که بین ۷۴ تا ۸۹ درصد حساب‌های مشتریان خرد در محصولات CFD، که معاملات ارزی خرد را هم شامل می‌شود، معمولاً زیان می‌دهند.

امروزه کارگزاری‌های تحت نظارت در اروپا موظف‌اند درصد حساب‌های زیان‌ده خود را در هشدار ریسک اعلام کنند. مهم‌ترین ریسک‌ها در جدول زیر آمده است:

نوع ریسک	توضیح
ریسک اهرم	اهرم زیان را به همان نسبت سود بزرگ می‌کند و حرکت کوچکی از قیمت می‌تواند کل مارجین را از بین ببرد
ریسک نوسان و شکاف قیمتی	اخبار اقتصادی، تصمیم بانک‌های مرکزی و رویدادهای سیاسی می‌توانند قیمت را بدون معامله در سطوح میانی جابه‌جا کنند
ریسک طرف مقابل و کارگزار	ورشکستگی، تقلب یا نبود نظارت مؤثر بر کارگزار می‌تواند به از دست رفتن موجودی منجر شود
ریسک هزینه‌ها	اسپرد، کارمزد و هزینه نگهداری شبانه موقعیت (سواپ) به مرور بخشی از سرمایه را مصرف می‌کند
ریسک کلاهبرداری	طرح‌های هرمی، سیگنال‌فروشی، وعده سود ثابت ماهانه و حساب‌های مدیریت‌شده بدون مجوز در این حوزه رایج‌اند
ریسک حقوقی و انتقال پول	برای ساکنان ایران، محدودیت‌های قانونی، مسدود شدن حساب و دشواری واریز و برداشت ریسک جداگانه‌ای ایجاد می‌کند
ریسک رفتاری	معامله هیجانی، تلاش برای جبران زیان و اعتماد بیش از حد به چند معامله موفق از دلایل رایج زیان است

یک جزئیات سواپ را تازه‌کارها معمولاً نمی‌دانند. چون تسویه معاملات نقدی بیشتر جفت‌ارزها دو روز کاری بعد انجام می‌شود، بیشتر کارگزاران سواپ آخر هفته را یک‌جا و سه برابر در پایان روز چهارشنبه اعمال می‌کنند. در جفت‌هایی مثل USD/CAD که تسویه یک‌روزه دارند، این سه‌برابر معمولاً به جمعه می‌افتد.

وعده سود ثابت، اصرار به جذب افراد دیگر، درخواست واریز به حساب شخصی و نبود مجوز قابل استعلام از نشانه‌های رایج کلاهبرداری در این حوزه هستند.

دیدن نام و شماره مجوز معتبر روی سایت هم کافی نیست. نهاد ناظر مالی بریتانیا (FCA) بارها درباره «شرکت‌های کلون» هشدار داده است؛ کلاهبردارانی که نام و شماره ثبت یک کارگزار مجاز را کپی می‌کنند. توصیه همین نهاد این است که فقط از راه مشخصاتی که در سامانه ثبت خود ناظر آمده با شرکت ارتباط بگیرید.

وضعیت قانونی فارکس در ایران

بازار فارکس در ایران چارچوب قانونی و نظارتی رسمی ندارد و هیچ کارگزاری داخلی برای ارائه این خدمات مجوز ندارد. سازمان بورس و اوراق بهادار در فروردین ۱۳۹۰ با صدور اطلاعیه‌ای، فعالیت اشخاص حقیقی و حقوقی را که با عنوان فارکس در کشور کار می‌کردند غیرمجاز اعلام کرد.

یکی از زمینه‌های این تصمیم، گسترش شرکت‌های هرمی بود که با نام فارکس از مردم پول جمع می‌کردند. نگرانی درباره خروج ارز از کشور نیز از دلایلی است که در اظهارنظرهای رسمی و تحلیل‌ها به آن اشاره شده است. پلیس فتا هم بارها درباره کلاهبرداری‌های مرتبط با فارکس هشدار داده است.

وضعیت معامله شخصی از طریق کارگزاری‌های خارجی پیچیده‌تر است و تفسیرهای حقوقی درباره آن یکسان نیست. به‌طور کلی می‌توان گفت:

• کارگزاری‌های خارجی تحت نظارت هیچ نهاد ایرانی نیستند و در صورت بروز اختلاف یا تقلب، پیگیری حقوقی برای کاربر ایرانی بسیار دشوار است.
• انتقال پول به خارج از کشور و تبدیل ریال به ارز تابع مقررات ارزی بانک مرکزی است و دور زدن این مقررات می‌تواند پیامد حقوقی داشته باشد.
• به دلیل تحریم‌ها، بسیاری از کارگزاری‌های دارای مجوز در کشورهای دیگر، ساکنان ایران را نمی‌پذیرند و در صورت شناسایی، ممکن است حساب را ببندند یا موجودی را مسدود کنند.
• کارگزارانی که با وجود این محدودیت‌ها کاربر ایرانی می‌پذیرند، اغلب در حوزه‌هایی با نظارت ضعیف ثبت شده‌اند که حمایت کمتری از مشتری ارائه می‌دهند.

این مقررات ممکن است تغییر کند و تفسیر آن‌ها به جزئیات هر مورد بستگی دارد. برای اطلاع از وضعیت روز، باید به اطلاعیه‌های رسمی سازمان بورس و اوراق بهادار و بانک مرکزی مراجعه کرد و برای ارزیابی وضعیت حقوقی خود از یک وکیل یا مشاور حقوقی متخصص کمک گرفت.

سوالات متداول

چرا قیمت ارزها در فارکس تغییر می‌کند؟

قیمت هر جفت‌ارز از عرضه و تقاضا شکل می‌گیرد. نرخ بهره و تصمیم‌های بانک‌های مرکزی، تورم، رشد اقتصادی، تراز تجاری، جریان سرمایه و رویدادهای سیاسی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر این عرضه و تقاضا هستند.

پیپ در فارکس یعنی چه؟

پیپ واحد استاندارد تغییر قیمت است: در بیشتر جفت‌ارزها ۰٫۰۰۰۱ و در جفت‌هایی که ین ژاپن ارز مظنه است، ۰٫۰۱. ارزش ریالی یا دلاری هر پیپ به اندازه معامله و ارز مظنه بستگی دارد.

آیا فعالیت در فارکس در ایران قانونی است؟

فعالیت شرکت‌ها و دفاتر فارکس در ایران از سال ۱۳۹۰ از سوی سازمان بورس غیرمجاز اعلام شده و هیچ نهاد داخلی بر این بازار نظارت نمی‌کند. معامله از طریق کارگزاری‌های خارجی هم با مقررات ارزی، تحریم‌ها و نبود حمایت حقوقی همراه است. برای وضعیت به‌روز باید به منابع رسمی و یک وکیل مراجعه کرد.

اهرم بالا چه خطری دارد؟

اهرم بالا اجازه می‌دهد با سرمایه کم موقعیتی بزرگ باز شود، اما زیان را هم به همان نسبت بزرگ می‌کند. در این حالت تغییر کوچکی در قیمت می‌تواند کل مارجین را از بین ببرد و معامله را خودکار ببندد.

آیا با فارکس می‌توان درآمد ثابت داشت؟

هیچ بازار مالی پرنوسانی درآمد ثابت و تضمین‌شده ندارد. داده‌های نهادهای ناظر اروپایی نشان می‌دهد بیشتر حساب‌های معامله‌گران خرد در این محصولات زیان می‌دهند. وعده سود ثابت ماهانه در این حوزه یکی از نشانه‌های رایج کلاهبرداری است.

جمع‌بندی

فارکس بازار جهانی و غیرمتمرکز تبادل ارزهاست و با گردش روزانه حدود ۹٫۶ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۵، بزرگ‌ترین بازار مالی جهان است. کاربرد اصلی آن تجارت بین‌المللی، پوشش ریسک ارزی، سرمایه‌گذاری خارجی و اجرای سیاست پولی است و معامله خرد سهم کوچکی از آن دارد.

شوک فرانک سوئیس در ۲۰۱۵ نشان داد که حتی جفت‌ارزهای پرمعامله هم ممکن است در چند دقیقه به‌شدت جابه‌جا شوند. در ایران، فعالیت شرکت‌های فارکس غیرمجاز اعلام شده و معامله از طریق کارگزاری خارجی محدودیت قانونی، ارزی و تحریمی دارد؛ پس هر تصمیم مالی به مقررات روز و مشورت با متخصص نیاز دارد.