مدخل دانشنامه

بلاکچین چیست؟ تعریف ساده، کاربرد و یک مثال واقعی

بلاکچین یا زنجیره بلوکی، دفتر ثبت مشترکی است که به‌جای یک سرور مرکزی، میان تعداد زیادی رایانه تکثیر می‌شود. اطلاعات در این دفتر در بسته‌هایی به نام «بلوک» ثبت می‌شوند و هر بلوک با یک اثر انگشت رمزنگاری‌شده به بلوک قبلی گره می‌خورد.

به همین دلیل، تغییر یک رکورد قدیمی بدون تغییر همه بلوک‌های بعدی و بدون همراهی بخش بزرگی از شبکه، عملاً ناممکن یا بسیار پرهزینه است. شناخته‌شده‌ترین مثال واقعی آن، شبکه بیت‌کوین است که از ژانویه ۲۰۰۹ بدون توقف بلوک تولید کرده است.

تعریف ساده بلاکچین با یک تشبیه

یک دفتر حساب را در نظر بگیرید که به‌جای کشوی یک حسابدار، هزاران نسخه یکسان از آن در دست افراد مختلف است. هر بار که صفحه‌ای پر می‌شود، همه نسخه‌ها هم‌زمان به‌روز می‌شوند و پایین هر صفحه خلاصه‌ای از صفحه قبل نوشته می‌شود.

اگر کسی در خانه خودش عددی را در صفحه پنجاهم عوض کند، نسخه او با بقیه یکسان نیست و خلاصه‌های صفحه‌های بعدی هم با محتوا جور درنمی‌آیند. شبکه نسخه او را نمی‌پذیرد.

بلاکچین همین منطق را با ابزارهای رمزنگاری و شبکه‌های رایانه‌ای پیاده می‌کند. سه ویژگی اصلی آن عبارت‌اند از:

توزیع‌شدگی: نسخه‌های دفتر در رایانه‌های متعدد (گره یا Node) نگهداری می‌شود و نقطه شکست واحد وجود ندارد.
تغییرناپذیری عملی: اطلاعات ثبت‌شده را نمی‌توان بی‌سروصدا عوض کرد، چون هر تغییر در زنجیره هش‌ها آشکار می‌شود.
اجماع: افزودن بلوک جدید با قواعدی انجام می‌شود که همه شرکت‌کنندگان از پیش پذیرفته‌اند، نه با تصمیم یک مدیر مرکزی.

«تغییرناپذیر» در اینجا به معنی محال مطلق نیست. در شبکه‌های کوچک یا کم‌امنیت، گروهی که بخش بزرگی از قدرت شبکه را در اختیار بگیرد، می‌تواند سوابق اخیر را بازنویسی کند. امنیت بلاکچین به اندازه شبکه و طراحی سازوکار اجماع آن وابسته است.

اجزای اصلی بلاکچین

برای فهم طرز کار بلاکچین، شناخت چند مفهوم پایه لازم است:

جزء	توضیح ساده	نقش در امنیت و عملکرد
تراکنش	یک رکورد، مثلاً انتقال مقداری رمزارز از یک آدرس به آدرس دیگر	کوچک‌ترین واحد اطلاعات ثبت‌شده در دفتر
بلوک	بسته‌ای از چند تراکنش به همراه اطلاعاتی مثل زمان ثبت و هش بلوک قبلی	واحدی که هر بار به زنجیره اضافه می‌شود
هش (Hash)	خروجی یک تابع ریاضی که از هر داده، رشته‌ای با طول ثابت می‌سازد؛ کوچک‌ترین تغییر در ورودی، خروجی را کاملاً عوض می‌کند	اثر انگشت هر بلوک و پیوند دهنده بلوک‌ها به یکدیگر
گره (Node)	رایانه‌ای که نسخه‌ای از دفتر را نگه می‌دارد و قواعد شبکه را بررسی می‌کند	نگهداری نسخه‌های متعدد و رد کردن داده نامعتبر
کلید عمومی و کلید خصوصی	یک جفت کلید رمزنگاری؛ آدرس از کلید عمومی ساخته می‌شود و کلید خصوصی برای امضای تراکنش به کار می‌رود	اثبات مالکیت بدون نیاز به نام و مدرک هویتی
سازوکار اجماع	قاعده‌ای که تعیین می‌کند چه کسی و با چه شرطی بلوک بعدی را اضافه کند	جلوگیری از ثبت هم‌زمان نسخه‌های متناقض
قرارداد هوشمند	برنامه‌ای که روی بلاکچین ذخیره و در صورت تحقق شرایط مشخص، خودکار اجرا می‌شود	امکان ساخت کاربردهایی فراتر از انتقال پول

بلاکچین چطور کار می‌کند

طرز کار بلاکچین یک چرخه تکرارشونده است. مراحل زیر بر پایه شبکه بیت‌کوین است، اما منطق کلی در بیشتر بلاکچین‌های عمومی مشابه است:

ساخت و امضای تراکنش: کاربر در کیف پول خود دستور انتقال را می‌سازد و آن را با کلید خصوصی‌اش امضا می‌کند. امضای دیجیتال ثابت می‌کند که صاحب آدرس این دستور را صادر کرده، بدون آنکه کلید خصوصی فاش شود.
انتشار در شبکه: تراکنش به گره‌ها فرستاده می‌شود. هر گره بررسی می‌کند که امضا معتبر باشد، موجودی فرستنده کافی باشد و همان دارایی پیش‌تر خرج نشده باشد.
ورود به صف انتظار: تراکنش‌های معتبر در مخزنی موقت (Mempool) منتظر می‌مانند. تراکنش‌هایی که کارمزد بیشتری پیشنهاد می‌کنند، معمولاً زودتر انتخاب می‌شوند.
ساخت بلوک: یک تولیدکننده بلوک (در بیت‌کوین، ماینر) گروهی از تراکنش‌ها را انتخاب می‌کند و هش بلوک قبلی را در سربرگ بلوک جدید قرار می‌دهد.
رسیدن به اجماع: در بیت‌کوین، ماینرها باید عددی پیدا کنند که هش سربرگ بلوک را کمتر از یک هدف تعیین‌شده کند. این کار فقط با آزمون و خطای بسیار زیاد ممکن است و انرژی و سخت‌افزار مصرف می‌کند. به این روش اثبات کار (Proof of Work) می‌گویند.
اعتبارسنجی و افزودن بلوک: ماینری که پاسخ را پیدا کند، بلوک را منتشر می‌کند. بقیه گره‌ها درستی پاسخ و تراکنش‌ها را در کسری از ثانیه بررسی می‌کنند و بلوک را به نسخه خود می‌افزایند.
تأییدهای بعدی: با هر بلوک تازه روی بلوکی که تراکنش در آن ثبت شده، بازگرداندن آن تراکنش دشوارتر می‌شود. به همین دلیل، صرافی‌ها و فروشندگان برای مبالغ بزرگ منتظر چند «تأیید» می‌مانند.

نکته کلیدی در مرحله پنجم و ششم است: پیدا کردن پاسخ بسیار سخت است، اما بررسی درستی آن بسیار آسان. این عدم تقارن، تقلب را پرهزینه و بررسی صداقت را ارزان می‌کند.

«شش تأیید» معروف بیت‌کوین، حدود یک ساعت، قاعده پروتکل نیست. عرفی است برگرفته از محاسبه مقاله ساتوشی ناکاموتو که در آن شانس مهاجم با هر بلوک اضافه به‌سرعت کم می‌شود. هر صرافی تعداد تأیید لازم را خودش تعیین می‌کند.

تراکنشی که با کارمزد کم در صف مانده، معمولاً از دست نرفته است. بسیاری از کیف پول‌ها امکان «افزایش کارمزد» (Replace-by-Fee) دارند؛ پیش از ارسال دوباره مبلغ، وضعیت تراکنش اول را بررسی کنید.

سازوکارهای اجماع رایج

اثبات کار تنها روش رسیدن به توافق نیست. شبکه‌های مختلف بسته به هدف خود، روش‌های متفاوتی برگزیده‌اند:

سازوکار	منطق کلی	نمونه شناخته‌شده	نقطه قوت	نقطه ضعف
اثبات کار (PoW)	تولیدکننده بلوک با صرف توان محاسباتی انتخاب می‌شود	بیت‌کوین	سابقه طولانی امنیت در شبکه بزرگ	مصرف برق بالا و سرعت محدود
اثبات سهام (PoS)	اعتبارسنج‌ها رمزارز شبکه را به وثیقه می‌گذارند و در صورت تخلف بخشی از آن را از دست می‌دهند	اتریوم پس از سپتامبر ۲۰۲۲	مصرف انرژی بسیار کمتر	نگرانی درباره تمرکز سهام نزد دارندگان بزرگ
اجماع مبتنی بر اعضای مجاز	تعداد محدودی گره شناخته‌شده با رأی‌گیری بلوک‌ها را تأیید می‌کنند	بلاکچین‌های سازمانی و کنسرسیومی	سرعت بالا و هزینه پایین	نیاز به اعتماد به اعضای مجاز و تمرکز بیشتر

اتریوم در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲، در رویدادی که به «ادغام» (The Merge) شناخته می‌شود، از اثبات کار به اثبات سهام مهاجرت کرد. بنیاد اتریوم کاهش مصرف انرژی شبکه را پس از این تغییر حدود ۹۹٫۹۵ درصد اعلام کرده است. پس سازوکار اجماع یک انتخاب طراحی است و می‌تواند تغییر کند.

یک مثال واقعی: بلاکچین بیت‌کوین

بیت‌کوین نخستین کاربرد موفق و پایدار بلاکچین است. هر کسی می‌تواند سوابق آن را با یک کاوشگر بلاکچین (Block Explorer) یا یک گره شخصی بررسی کند.

در ۳۱ اکتبر ۲۰۰۸، فرد یا گروهی با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو مقاله‌ای با عنوان «بیت‌کوین: یک سیستم پول نقد الکترونیکی همتا به همتا» منتشر کرد. مسئله اصلی آن «خرج دوباره» بود.

فایل دیجیتال را می‌توان کپی کرد؛ پس بدون بانک، چطور می‌توان مطمئن شد که یک واحد پول دیجیتال دو بار خرج نشده؟ پاسخ، دفتر مشترکی بود که همه آن را می‌بینند و ترتیب تراکنش‌ها در آن با اثبات کار قفل می‌شود.

در ۳ ژانویه ۲۰۰۹، نخستین بلوک این شبکه که به «بلوک پیدایش» (Genesis Block) معروف است، با پاداش ۵۰ بیت‌کوین ساخته شد. از آن زمان، هر بلوک جدید هش بلوک قبلی را در خود دارد و زنجیره‌ای پیوسته تا همان بلوک نخست شکل گرفته است.

ساتوشی در این بلوک تیتر روزنامه تایمز همان روز را درباره دومین بسته نجات بانک‌ها در بریتانیا جا داد؛ هم مهر زمانی و هم اشاره‌ای به بحران مالی. ۵۰ بیت‌کوین پاداش آن هم، به دلیل ساختار کد، هرگز قابل خرج نیست.

مشخصات اصلی این شبکه به شرح زیر است:

ویژگی	مقدار یا توضیح
سازوکار اجماع	اثبات کار با تابع هش SHA-256
فاصله هدف میان بلوک‌ها	به‌طور میانگین حدود ۱۰ دقیقه
تنظیم سختی	هر ۲۰۱۶ بلوک (تقریباً هر دو هفته) تا فاصله بلوک‌ها نزدیک ۱۰ دقیقه بماند
سقف عرضه	۲۱ میلیون بیت‌کوین
پاداش بلوک	هر ۲۱۰ هزار بلوک (حدود هر چهار سال) نصف می‌شود؛ پس از هاوینگ آوریل ۲۰۲۴ به ۳٫۱۲۵ بیت‌کوین رسید
مدیریت	بدون شرکت یا مدیر مرکزی؛ تغییر قواعد نیازمند پذیرش گسترده گره‌ها و ماینرهاست

یک تراکنش بیت‌کوین قدم‌به‌قدم

فرض کنید علی می‌خواهد مقداری بیت‌کوین به سارا بفرستد. او آدرس سارا را در کیف پول وارد می‌کند، مبلغ و کارمزد را تعیین می‌کند و تراکنش را با کلید خصوصی خود امضا می‌کند.

گره‌ها بررسی می‌کنند که علی واقعاً مالک ورودی‌های تراکنش است و چند دقیقه بعد، ماینری آن را در بلوک بعدی قرار می‌دهد. سارا تراکنش را با یک تأیید می‌بیند و با هر بلوک بعدی، تأییدها بیشتر می‌شود.

در این فرایند، هیچ بانکی تراکنش را تأیید نکرده و هیچ نهادی نمی‌تواند آن را به‌سادگی برگرداند. این ویژگی هم مزیت است و هم خطر: اگر علی آدرس را اشتباه وارد کرده باشد، راهی برای پس گرفتن پول وجود ندارد.

تراکنش برای همه قابل مشاهده است، هرچند به‌جای نام فقط آدرس‌ها دیده می‌شوند؛ به همین دلیل بیت‌کوین را «شبه‌ناشناس» می‌دانند. این شفافیت کاربرد عملی هم دارد: گیرنده به‌جای اعتماد به تصویر صفحه، شناسه تراکنش (TXID) را در یک کاوشگر بلاکچین جست‌وجو می‌کند.

اشتباه رایج دیگر، به‌ویژه در انتقال تتر، انتخاب شبکه نادرست است. آدرس شبکه ترون (TRC20) با حرف T شروع می‌شود و ۳۴ نویسه دارد، اما آدرس اتریوم (ERC20) با 0x شروع می‌شود و ۴۲ نویسه دارد. شبکه‌هایی مثل BEP20 هم آدرس 0x دارند، پس کیف پول همیشه جلوی اشتباه را نمی‌گیرد.

انواع بلاکچین

همه بلاکچین‌ها مثل بیت‌کوین باز و همگانی نیستند. بر اساس اینکه چه کسی اجازه خواندن و نوشتن در دفتر را دارد، چهار نوع اصلی وجود دارد:

عمومی (Public): هر کسی می‌تواند گره اجرا کند، تراکنش بفرستد و در تولید بلوک شرکت کند. بیت‌کوین و اتریوم نمونه‌های این نوع‌اند. شفافیت و مقاومت در برابر سانسور بالاست، اما سرعت و ظرفیت محدودتر است.
خصوصی (Private): یک سازمان دسترسی‌ها را تعیین می‌کند. این نوع برای سوابق داخلی شرکت‌ها کاربرد دارد، اما از نظر تمرکز به پایگاه داده معمولی نزدیک‌تر است.
کنسرسیومی (Consortium): چند سازمان، مثلاً چند بانک یا چند شرکت حمل‌ونقل، مشترکاً شبکه را اداره می‌کنند. هیچ عضوی به‌تنهایی کنترل کامل ندارد.
ترکیبی (Hybrid): بخشی از داده‌ها خصوصی و بخشی برای عموم قابل بررسی است.

انتخاب میان این انواع به یک پرسش برمی‌گردد: آیا نهاد مرکزی مورد اعتمادی وجود دارد؟ اگر هست، پایگاه داده معمولی ارزان‌تر و سریع‌تر است. ارزش اصلی بلاکچین وقتی آشکار می‌شود که چند طرف بدون اعتماد کامل به هم باید روی یک سابقه مشترک توافق کنند.

کاربردهای بلاکچین

رمزارزها شناخته‌شده‌ترین کاربرد بلاکچین‌اند، اما این فناوری در حوزه‌های دیگری هم به کار رفته است. بسیاری از این کاربردها هنوز آزمایشی یا محدودند.

پول و پرداخت

انتقال ارزش میان دو نفر بدون واسطه، کاربرد نخستین بلاکچین است. استیبل‌کوین‌ها، یعنی توکن‌هایی که ارزششان به یک پول رسمی مثل دلار گره خورده، بخش بزرگی از تراکنش‌های روی بلاکچین را تشکیل می‌دهند.

پایداری ارزش استیبل‌کوین‌ها به ذخایر و شفافیت صادرکننده آن‌ها بستگی دارد و همه آن‌ها به یک اندازه قابل اتکا نیستند.

قراردادهای هوشمند و امور مالی غیرمتمرکز

قرارداد هوشمند برنامه‌ای است که روی بلاکچین، مثلاً اتریوم، اجرا می‌شود و با تحقق شرط تعریف‌شده، خودکار عمل می‌کند. خدماتی مثل وام‌دهی، صرافی غیرمتمرکز و بازارهای مختلف بر پایه همین قراردادها ساخته شده‌اند که به آن‌ها امور مالی غیرمتمرکز یا DeFi می‌گویند.

خطای برنامه‌نویسی در این قراردادها می‌تواند دارایی کاربران را از بین ببرد.

زنجیره تأمین و ردیابی کالا

ثبت مراحل تولید، حمل و تحویل کالا روی یک دفتر مشترک، به همه طرف‌ها امکان می‌دهد مسیر کالا را ببینند. محدودیت مهم این است که بلاکچین فقط درستی داده پس از ثبت را حفظ می‌کند. اگر داده نادرست در ابتدا وارد شود، بلاکچین آن را تشخیص نمی‌دهد.

دارایی‌های توکنی‌شده

توکنی‌سازی یعنی نمایش مالکیت یک دارایی، مثل اوراق بدهی، سهم یک صندوق یا بخشی از یک ملک، در قالب توکن روی بلاکچین. چند نهاد مالی بزرگ بین‌المللی در این حوزه پروژه‌هایی راه انداخته‌اند.

اعتبار حقوقی این توکن‌ها به قوانین هر کشور بستگی دارد. توکن به‌تنهایی سند مالکیت رسمی نیست، مگر آنکه قانون آن را به رسمیت بشناسد.

حوزه کاربرد	مسئله‌ای که بلاکچین حل می‌کند	محدودیت اصلی
پرداخت و انتقال ارزش	انتقال بدون واسطه و در تمام ساعات شبانه‌روز	نوسان قیمت، کارمزد متغیر و برگشت‌ناپذیری اشتباه
امور مالی غیرمتمرکز	خدمات مالی بدون نهاد مرکزی	خطر نقص قرارداد هوشمند و هک
زنجیره تأمین	سابقه مشترک میان چند شرکت	بلاکچین درستی داده ورودی را تضمین نمی‌کند
توکنی‌سازی دارایی	تقسیم و انتقال آسان‌تر مالکیت	وابستگی به پذیرش حقوقی و قانونی

مزایا و معایب بلاکچین

مزایا:

حذف وابستگی به یک واسطه یا سرور مرکزی واحد
شفافیت سوابق در بلاکچین‌های عمومی و امکان بررسی مستقل
دشواری بسیار زیاد تغییر سوابق گذشته در شبکه‌های بزرگ
دسترسی همیشگی، بدون تعطیلی و ساعت کاری
امکان برنامه‌نویسی منطق مالی با قرارداد هوشمند

معایب:

سرعت و ظرفیت پایین‌تر بلاکچین‌های عمومی نسبت به سامانه‌های پرداخت متمرکز
مصرف انرژی بالا در شبکه‌های اثبات کار
برگشت‌ناپذیری تراکنش‌ها و نبود مرجع برای رسیدگی به اشتباه
مسئولیت کامل کاربر در نگهداری کلید خصوصی
پیچیدگی فنی و ابهام قانونی در بسیاری از کشورها

ریسک‌های بلاکچین و رمزارزها

بیشتر زیان‌های کاربران از شکستن رمزنگاری بلاکچین نبوده، بلکه از لایه‌های اطراف آن مثل صرافی‌ها، کیف پول‌ها، قراردادهای هوشمند و رفتار کاربران بوده است. مهم‌ترین ریسک‌ها:

از دست رفتن کلید خصوصی: هر کس کلید خصوصی یا عبارت بازیابی را داشته باشد، کنترل دارایی را در اختیار دارد. گم شدن آن یعنی از دست رفتن دائمی دسترسی و افشای آن یعنی امکان سرقت. هیچ پشتیبان یا سایت معتبری عبارت بازیابی شما را درخواست نمی‌کند.
هک صرافی‌ها و پل‌های میان‌زنجیره‌ای: نمونه شناخته‌شده آن، هک پل شبکه Ronin در مارس ۲۰۲۲ بود که طی آن رمزارزهایی به ارزش بیش از ۶۰۰ میلیون دلار به سرقت رفت. در ایران هم در خرداد ۱۴۰۴ (ژوئن ۲۰۲۵)، حدود ۹۰ میلیون دلار دارایی از صرافی نوبیتکس به آدرس‌هایی غیرقابل برداشت فرستاده شد.
بدافزار جایگزین‌کننده آدرس: برخی بدافزارها آدرس کپی‌شده را هنگام چسباندن با آدرس مهاجم عوض می‌کنند و گاهی آدرسی با ابتدا و انتهای مشابه برمی‌گزینند. پیش از تأیید ارسال، چند نویسه از میانه آدرس را هم با آدرس اصلی مقایسه کنید.
نقص در قرارداد هوشمند: قرارداد هوشمند پس از انتشار معمولاً به‌سادگی قابل اصلاح نیست و یک خطای کوچک می‌تواند مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
حمله ۵۱ درصد: در شبکه‌های کوچک، گروهی که اکثریت توان محاسباتی یا سهام را در اختیار بگیرد، می‌تواند تراکنش‌های اخیر را بازنویسی کند. شبکه‌های بزرگ در برابر این حمله مقاوم‌ترند، اما شبکه‌های کوچک‌تر سابقه چنین حملاتی را دارند.
کلاهبرداری: طرح‌های پانزی، توکن‌های بی‌پشتوانه، سایت‌ها و کیف پول‌های جعلی و وعده سود تضمینی از رایج‌ترین روش‌ها هستند.
نوسان شدید قیمت: ارزش رمزارزها می‌تواند در مدت کوتاه به‌شدت تغییر کند. این مقاله توصیه‌ای برای خرید یا فروش هیچ دارایی نیست.
ریسک قانونی: قوانین مربوط به رمزارز در کشورهای مختلف متفاوت است و مرتب تغییر می‌کند.

وضعیت قانونی بلاکچین و رمزارز در ایران

خود فناوری بلاکچین در ایران ممنوع نیست و در برخی پروژه‌های بانکی و سازمانی هم مورد توجه قرار گرفته است. اما استفاده از رمزارزها تابع مقررات مشخص و محدودکننده است. به‌طور کلی:

استفاده از رمزارزها به‌عنوان وسیله پرداخت در مبادلات داخلی از سوی بانک مرکزی مجاز شمرده نشده است.
استخراج رمزارز با دریافت مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت و رعایت مقررات مربوط به برق و تعرفه آن مجاز است و استخراج بدون مجوز تخلف محسوب می‌شود.
در سال‌های اخیر، نظارت بر درگاه‌های پرداخت صرافی‌های داخلی رمزارز سخت‌تر شده و گزارش‌ها حاکی از متمرکز شدن سیاست‌گذاری این حوزه در بانک مرکزی است.
گزارش‌هایی هم درباره مشمول شدن سود حاصل از معاملات رمزارز به مالیات منتشر شده است.
فعالیت در صرافی‌ها و کارگزاری‌های خارجی، به دلیل تحریم‌ها و سیاست‌های این شرکت‌ها، ممکن است به مسدود شدن حساب کاربران ایرانی منجر شود و از نظر مقررات داخلی هم با محدودیت همراه است.

این مقررات در ایران بارها تغییر کرده و همچنان در حال تغییر است. پیش از هر فعالیت، آخرین مصوبات را از مراجع رسمی مثل بانک مرکزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت بررسی کنید و در صورت نیاز با یک مشاور حقوقی متخصص مشورت کنید.

سوالات متداول

آیا بلاکچین همان بیت‌کوین است؟

خیر. بلاکچین فناوری ثبت داده است و بیت‌کوین نخستین و شناخته‌شده‌ترین شبکه‌ای است که از آن استفاده کرده است. شبکه‌های دیگری مثل اتریوم و بلاکچین‌های سازمانی هم از همین مفهوم با طراحی‌های متفاوت بهره می‌برند.

آیا می‌توان اطلاعات ثبت‌شده در بلاکچین را تغییر داد؟

در شبکه‌های عمومی بزرگ، تغییر سوابق گذشته عملاً ناممکن است، چون باید کار محاسباتی یا اجماع همه بلوک‌های بعدی را با قدرتی بیشتر از کل شبکه بازسازی کرد. در شبکه‌های کوچک یا خصوصی، این کار بسته به ساختار شبکه ممکن است.

آیا بلاکچین قابل هک است؟

شکستن رمزنگاری بلاکچین‌های بزرگ تاکنون گزارش نشده است، اما صرافی‌ها، کیف پول‌ها، پل‌های میان‌زنجیره‌ای و قراردادهای هوشمند بارها هک شده‌اند. در عمل، ضعیف‌ترین حلقه معمولاً لایه‌های پیرامونی و رفتار کاربران است.

ماینر در بلاکچین چه کاری انجام می‌دهد؟

در شبکه‌های اثبات کار، ماینر تراکنش‌ها را در بلوک جمع می‌کند و با صرف توان محاسباتی برای حل مسئله ریاضی شبکه رقابت می‌کند. برنده، بلوک را به زنجیره اضافه می‌کند و پاداش بلوک و کارمزد تراکنش‌ها را دریافت می‌کند.

تفاوت اثبات کار و اثبات سهام چیست؟

در اثبات کار، حق تولید بلوک با صرف انرژی و سخت‌افزار به دست می‌آید. در اثبات سهام، اعتبارسنج‌ها بخشی از رمزارز شبکه را به وثیقه می‌گذارند و در صورت تخلف آن را از دست می‌دهند. اثبات سهام انرژی بسیار کمتری مصرف می‌کند.

آیا استفاده از رمزارز در ایران قانونی است؟

استخراج با مجوز مجاز است، اما استفاده از رمزارز به‌عنوان وسیله پرداخت در داخل کشور مجاز شمرده نشده و معاملات آن تابع مقررات بانک مرکزی است. این مقررات بارها تغییر کرده است، پس آخرین وضعیت را از منابع رسمی بررسی کنید.

جمع‌بندی

بلاکچین دفتر ثبت مشترکی است که میان رایانه‌های متعدد تکثیر می‌شود و داده‌ها را در بلوک‌هایی زنجیرشده با هش و با اجماع شبکه ثبت می‌کند. بیت‌کوین روشن‌ترین مثال واقعی آن است. این فناوری بیشترین ارزش را وقتی دارد که چند طرف بدون اعتماد کامل به هم به یک سابقه مشترک نیاز دارند.

ریسک‌هایی مثل از دست رفتن کلید خصوصی، هک سرویس‌های واسط، کلاهبرداری و نوسان قیمت جدی‌اند و مقررات رمزارز در ایران محدودکننده و در حال تغییر است. پیش از هر تصمیم مالی، با منابع رسمی و یک متخصص مستقل مشورت کنید.

مفاهیم وابسته:بلاکچین چیست زنجیره بلوکی فناوری دفتر کل توزیع‌شده اثبات کار

این مدخل در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ بازبینی شده است. اگر اشتباهی در آن دیدید، از صفحه تماس با ما خبر دهید.